Moze xbm {fye orjqj, forye mjefzs, fjefzs mgxqjn, fgxqjn mqbjajn, fqbjajn oryfe maqzj lqr{ ecdfme. en aoyf zmze dbyjn, eff o{fqjn bdjp, fesojdf {mojdjn eybe, fszf rjc m{fye:
Mzosfp ewdjx eje ozjyj lqr{ ecdfme. efa eje afoy, sm zmze dbyjn esfmn sfod, sm e{fye fsm esbfde fsm cojmf{ hrdjn:
Maqijcqfr ajz rflf xbm ozosfp ewdjx. efa eje afoy, am {ejf lsbdjn eozozjp a{ eyb sm oq{ mxbm uyr, ama eff lsbdjn eozozjp a{ eyb zma sm oq{ mxbm uyr, fjej ofya zojn smjln:
Mjfrj bp jfsgy ajz wyde fjfrj bp jfhqp ajz jyfzmjn xbmf oen. jfrj bp jfsgy ajz wyde afoy, jej bj{k bj{ fsd mhlojn, fefj o{abx bsuy ycmjen, fefj zf{e bwoa a{ dbyjen:
Mjfrj bp jfhqp ajz jyfzmjn afoy, jej bj{k u{fh myfhe, fjejf sqjjn bqj bj{k, fam {ybe zjhe sn eaze. baz{f aoyf, xm fhoy baz{ hbyf. olap aoyf hlojn, lm gop zadn oybe zjhe sn eaze, cfyn yse mswof, fbfim odbyj {fye, frfuf jfyz cjeqn:
Mjefzs bp uyhje fq{aj eaybmj xbmf oen. jefzs bp uyhje afoy, sze mk yb, fxqe mk hby, fefj dp a{ lm eadn mlt glf{:
Mq{aj eaybmj afoy, eyhx ozlp ys, fam {{hby myzs, fam {{jaz op euysqf{:
Mjefde bp ibaj fzosfp bp zih xbmf oen. jefde bp ibaj afoy, am {sz swok lsfylj edjqjp. flzjejf bsmj djqjp sfodjn muqjk, jejf bsjqjk lyzsjn. flzquiyjn omuqjk, jejf bsjqk lglajp, lzxbmf smjen a{ edjp:
Mzosfp bp zih afoy, efj oybe mhxfy a{ esdjn, fefj gejy bdbyjk, zoa o{fln jmodf mzxy:
Mzosje fabimjfp xbmf oen. zosje afoy, aefb a{ eomale, fzqa a{ eybqf{, fam {{fds myzf{:
Mabimjfp afoy, hlojn, egeyf bdbyjln, zoa {hfbf hfb{ cmf{ f{cmf moxfn ojn eysjn, fjz{f e{mojdjn ebajn ahyjln fjof{f, fqowa zn zojn o{hmm:
Memm fzoaj xbmf oen. emm afoy, efj o{mojdjf zm aeyp, afeb zmfn fyfdt zmfn, afeb a{ ebyjf{ foxybp m{fye:
Mefa eje afoy, qcd zoa, abd zoe. fdma ofrjt, jrjt. fdma jmjt, xima hjb. fdaz{oz b{ca, hmt:
Mefa eje afoy, an ajp aqj mj, oj mj. flzaqj mswoj, oe aqj. fan ma slzjf, ajo{j:
Mzoaj afoy, sze {fy{k xbs. aofy osi fsze eybe, fefj oxbm a{ lm eadn brby uqjn juf{:
Mybp comjam eje afoy, sze mk yb, fer{mx op erux, fam {ybe mszy aodf{:
Mzosfp bqf afoy, lm joj cdm{j bjp ehlojn, fma owa{j mcft ifb ama z{jxe. fma eodyz efa esxy, ama eosze. flm eoybe dbyjn, obja hia:
Mybp zosfp bp comjam afoy, sm zmze dbyjn esfmn sfod, sm edjp fsm eao{ fsm ezmfn, zqaoy (glyje h) ao{ fozui zmfn zuif bzsyjln:
|
Na
Doze xbm {fye orjqj
Rafoy aqj, muj zorl{ gf ajqe ojfrd{ sm ujyfz owfe oowf{ e{fye lzay orl{f{ zbozqe, ama lfme ofryjn fodf{, fhloj afof{ esfmn c"l hbyf ruyjn lof zbdf ombn bdylj eofry ljwd j{qec eadn sn hbjyf, mujlk e{hjm e{qa borl{ gf oze xbm {fye orjqj, mfoy mk zeodf{ feofryjn zbgf eorl{a ma bdf af{n hloj eozqe ombn ama at amf qaoyf brjqj:
Dorjqj
Rooj zqcme brjqj:
Dmgxqjn
Rzeayjlf jojn ahyj jefzs. faf{n egxqjn mgxqjn ahyjn sd zecjsf m{hm{n zm qbjajn zep smj elep fzofam eyo{j:
Dmaqzj lqr{ ecdfme
Roae fszyjn gxqjn ejf. gyfbbm zyje ysmje oydlj bmzp, zejf bjoj sgya lzsmf op ecfme bbj{ zqj. folmmn, hcj glyje fomalj fqhoje bp hlmje fhbyjen. fqxyaf lqr{ ecdfme muj zehgjyf esiye mjfzqe [jfoa r"i s"b] zoze aoy (dbyjn j') eam ecdfm ecbfy feqfya, baf jyoje fdqjam fma aoyf cbfy fqfya, fen ehgjyfn lb{hme, muj zaoyf ep ep cbfyf{jf ep ep qfyaf{jf, zamoma lp ejak afoe lgf jlfme me{xjjn buqj loe afof{:
Den aoyf zmze dbyjn
Reybe dbyjn aoyf, ama zmze dbyjn emmf aoyf [ep] zjz ben xjfn e{fye:
Deff o{fqjn bdjp
Rzan ba djp muqjk usn fz{jn fzmz, ma {aoy djp ge lby ba muqj fzqj{j fzmz{j bf, ama eff o{fqjn, lmfoy oo{jqjn xfdn z{urxf edjp:
Dfesojdf {mojdjn eybe
Rmaufxj oybp comjam daoy [bylf{ l"h s"a] lm {mojd zajp {flf lbyf am jlqr mbj{ eodyz, xo"m zomodjp {fye mlm adn fajp wyjk mbdfx ahyjf. fbmbd zma jeje jdfs osqjqf zoszjf oxfmxmjn fraqj zfosqje. aj qoj azofsjqp [jbof{ r"b s"b] zan esojd {mojdjn bbhyf{f jsojd {mojdjn bgxqf{f, dl{jb (xem{ j"a) bbfxy gys gysk fmsyb am {qh jdk:
Dfszf rjjc m{fye
Rcdy zma jba mjcs bajrfy {fye, lcfp zqjf{ msyjf{, fzbf{ mzb{. dl{jb (fjxya j"h) fzoy{n a{ ozoy{j, szf ozoy{ mozoy{j:
Nb
Dozjjyj
Rozjfyj. zmahy zo{f lfmp qz{jjye exbme bjdf. fefa eje lep cdfm ahy sgya:
Defa eje afoy
Rlmfoy lk eje oycma bufoje {ojd. flp lm y' umfqj afoy, efa eje afoy, zborl{a gf, ujyfzp eje ycjm mfoy lp {ojd:
Desfmn sfod
Rma qbya esfmn ama bzbjm zmze dbyjn emmf:
Dsm e{fye
Rzamomj ma xbmf jzyam a{ e{fye ma qbyaf zojn fayv, dl{jb (jyoje m"c) an ma byj{j jfon fmjme hfxf{ zojn fayv ma zo{j [zb{ u"h s"a]:
Dfsm esbfde
Rsbfd{ exybqf{. zlk zqjqf borl{ {sqj{ [l"g s"b], amoma osodf{ ma q{xjjof zojn fayv. fowjqf zbzbjm exybqf{ zexyjb qh qzbs [exdfz byfk efa] zma jbja obfm msfmn. eyj zesfmn sfod sm exybqf{:
Dfsm cojmf{ hrdjn
Rdl{jb ({emjn u"i) sfmn hrd jbqe. fcojmf{ hrdjn efa, mzoh h{qjn fmqhn abmjn fmbxy hfmjn fmxbfy o{jn, fljfwa bge:
Nc
Duyr
Rmzfp syk. bsylk, o{ycojqp ufyrqje. fefa oe zadn qf{p moj zsbd af{f fefa ajqf hjjb bdjp mj{p mf lmfn, lof oe zj{p adn mbqf xip af maz{f af msbdf ouqj xfy{ yfh zszf mf. faujmf m{xf{ uyr lge ma jsbfd adn a{ bfyaf, ama oaebe bmbd:
Dfjej ofya zojn smjln
Ras"u za{e sfbd oaebe sbfd c"l ojyae. zesfbd oaebe gyjg bowf{ sze, fesfbd ojyae qgey oowf{ ma {sze, fqowa{ dsbfd{f zmjoe. flp aoyf hg"m, sbfd oaebe sbfd ojyae. sbfd oaebe, zan ba{ mzqfa ds za{e afeb fajp afeb zfqa. sbfd ojyae, zan ba{ mbsfi ds za{e jya fajp jya bfsi:
Nd
Djfrj bp jfsgy ajz wyjde fjfrj bp jfhqp ajz jyfzmjn
Rlm e{qajn eqglyjn buyx ge gfc gfc umfqj fumfqj xbmf oumfqj fumfqj, eyazfp oen qzja fezqj ab bj{ djp:
Djej bj{k bj{ fsd mhlojn
Rlzjywf ehlojn me{xbv fme{fsd, jeje bj{k oflp mdby ge, zjejf ycjmjn mfoy q{xbv bbj{f zm umfqj. zaj auzy zma {mofd oen ajge dby hloe. ozmf ozm moe edby dfoe, mqlqr mhqf{f zm bzn, as"u zma mxh lmfn, o"o yjh ifb xmi fefwja sof:
Dfefj o{abx bsuy ycmjen
Rlmfoy z{mk ahyjen. zeoemk osme abx bycmjf, feefmk ahyjf o{oma oabx zefa osme bycmjf. ujyfz ahy, z{zb mycmjen sm eayv. zlk ejf qfecjn zeyb jfzb sm erurm fe{mojdjn jfzbjn mycmjf sm cbj xyxs:
Dfefj zf{e bwoa a{ dbyjen
Rladn woa zzf{e m{jabfp, fma ladn zbs zxv bogfqf zofar aujmf bdbyjn esybjn fifbjn:
Ne
Djej bj{k u{fh myfhe
Rlbj{f zm abyen abjqf s"e zeje u{fh maybs yfhf{ esfmn, ldj zma jwiylf eafyhjn mexjt mowfa eu{h:
Dfjejf sqjjn bqj bj{k
Rfma jxqe sbdjn mzozf. ofib zjeqf jzyam oqlrjf fma gys lqsp eayfy:
Dbaz{f aoyf
Rodxaoy sn eaze fma aoy sn aze, modqf zbaz{f aoyf. aj{ douyzj, baz{f qde bmbd, zma jba mjdj eycm sbjye. fodbyj eozqe qyae, daujmf baz{f iefye. flp aoyf hg"m [hcjce e'] ocjd madn oe zjhf, aujmf zjhe xme zbjp ajz maz{f ocjdjp mf bzs{ edjp. ama a"l wyjk mujjre mdby owfe, lcfp yb dzh fzhx fsze wyljf:
Dolap aoyf hlojn
Rybjqf exdfz zrjdy eozqjf{ l{be, odbyj hln ge zaoy fam {ybe zjhe sn eaze modf hlojn mfoy, lm gop zadn oybe zjhe sn eaze cfyn yse mswof. owa{j l{fb, lzadn oruy maz{f xfyf{jf lk flk ajys mj sn umfqj, eja omod{f mhyhy yjb, lcfp xfyh zrjuy maz{f oe zsze oze zeqjt a{ emfjn {qfue, febja{f bdbyje mjdj ohmfx{. aj qoj, o{fk zefa oruy me zhbyjf cjqfef fbjjzfef at eja obge af{f bmbe, fge cfyn yse mswof:
Dfbfim odbyj {fye
Rzqozk ahy dbyjn bimjn fajqf sfrx b{fye:
Nf
Dsze mk yb
Ryob"n ujyz, as"u zajqf yafj mejf{ mk yb, sze af{f yb smjk fma {mofd bjqk mbjp swok. faqj zos{j, sze mk yb, zjxbm mf yb ahd zjmofd ooqf {ojd, fma jmofd ejfn oahd fmohy op eahy. fas"c dborl{ sbfd{ gye [dt j"i] aoyf emfod {fye oyb ahd ajqf yfae rjop byle, lby ujyzf faoyf eqj ojmj brbya, zifb mf mzofs rby{ eybjn, abm msqjp coya, ohd yb osmj, lj ejlj dma mucfn mjzqje:
Dfxqe mk hby
Rfaujmf a{e wyjk mxqf{f bdojn jxyjn fmugy smjf oofp ldj z{xqe aeb{f. abm byb ma zjjk mfoy xqe mk yb, zeyb wyjk mmod bhqn:
Dfefj dp a{ lm eadn mlt glf{
Rlzedby blt oagqjn fajp mf elys mlap fmlap. lcfp adn zajp aqf jfdsjn ooszjf an wdjx an yzs fsze osze zauzy mdfqf mglf{ fauzy mdfqf mhfbe, od{ hrjdf{ eja mdfqf mlt glf{. abm adn zefhgx byzs, of{y mdfqf mhfbe, zma aoyf ama ehfzd blzyjn mfxe bcfuf [zb{ w"g a], olmm zehfzd byzsjn ajqf mfxe:
Ng
Deyhx ozlp ys
Rzma {mofd ooszjf. fsfd, zma {mxe sof boum{f, dafj myzs fafj mzlqf:
Dfam {{hby myzs
Rzlk aoyf hlojn, lm eo{dbx myzsjn at sm uj zajqf sfze loszjen qfim zly ljfwa ben. moe edby dfoe, mqlqr mbj{f zm bfyrj, as"u zma mxh ooqf lmfn o"o yjh ys xmi fefwja sof:
Dfam {{jaz op eufysqf{
Rzma {aoy yzs ge oszjf owmjhjp amk fadbx sof efajm fezse ozhx{ mf, mlk aoy fam {{jaz op eufysqf{, lmfoy ds zoeye {ba smjf ufysqf{ lj u{afn jbfa ajdf:
Nh
Dam {sz swok lsfylj edjjqjp
Rlaf{p aqzjn zsfyljn fordyjn isqf{ bsmj edjp muqj edjjqjn. zarfy madn mcmf{ djqf mahd obsmj edjp fmfoy mf sze lk bzbjm z{gle bdjqk, fas"u zjfds zedjp sof. ujyfz ahy, lsfylj edjjqjp, lcdfmj edjjqjp. fb{mojd ejfzb muqj ybf odby, zma jsze swof lcdfmj edjjqjn mdby muqj ybf lufrx a{ edjp. sfylj, mzfp sylaf{ zm qlyjn [cjijp i' s"b j' s"b] sylaf{ zm bj{ dfd. fouj ahyjn zos{j, am {sz swok lcdfmj edjjqjn mlft bsmj djqjn zjbfaf mdjp muqjk:
Djejf bsjqjk lyzsjn
Rzma jie mbk mahd oen mfoy ajz umfqj hzfb efa fma jisfp isq{ zxy. zan a{e afoy lp, ajp a{e yfae mf hfbe:
Dlzxbmf smjen a{ edjp
Rzma {hzfd ehjjb mfoy cgmp eje ge. ama {aoy zoa ifse eje fma q{lfjp mcgfm. aj qoj, q{hjjb ahd oen zbfse fqzbs, ma {aoy mzxy qzbs:
Ni
Dfefj gejy bdbyjk
Rzma jaoy edjjp zoa lk flk eje osze, af an eje edby lk eje umfqj glaj, fo{fk dbyjn emmf mfod bsm edjp af esdjn mfoy dby zma eje:
Nj
Dzosje fabimjfp
Rcyj wdx ejf, fobqj bqjf zm rqhyjb en. fzos{j zouqj zeje abimjfp ab bj{ djp qxya bzn ge, zujyfzf ab mxiqjn. lj imja bmzfp ayoj, xip, lof [ocjme e' s"b] a"y jfhqp ld efjqa imja, lzejj{j xip. mjj{f imja fimjj{a [jbof{ xj"d s"a] jbfaf xip fxiqe. at lap abimjfp abjep zm j{fojn xiqjn:
Daefb a{ eomale
Raujmf jz mf boe me{uyqr, hjjb msrfx bomale. zebime objae mjdj zjsofn [l{fbf{ q"i s"b]:
Dfzqa a{ eybqf{
Rfma {aoy adn cdfm aqj fcqaj mj msrfx bomale. daoy mje yb myb leqa [urhjn xj"c s"a], uzfi qbm{a bzfx fifm acya, fma {joa leqa aqa cbya yba aqa frqja bj om{a. ujyfz ahy, fzqa a{ eybqf{, e{yhx omqefc zyye sm wbfy, zeybqf{ oxby{ a{ bsmje:
Dfam {{fds myzf{
Rldj mjifm ybqf{ sm jdje. aj qoj, am {{fds myzf{, zma jsbjyfk sm ds{ xfqk, lof zajys mdfac eadfoj:
Dmyzf{
Rezyye xyfje yzf{, ouqj zeyzf{ bjde mszf{ lywfqe:
Nja
Degeyf bdbyjln
Rzma {qjhf oxfn mojqjn misf{ bdbyjln:
Dzoa {hfbf hfb{ cmf{
Rlmfoy, as"u zboxfn za{n bf ajp zn ojqjn, jz mhfz zoa jcyfn ehia f{{hjjbf cmf{, f{cmf moxfn zjz zn aqzjn zoyajn uqjn b{fye zma lemle, fen ljqfj mojn eysjn, fjbjqf o{fk dbyjln dbyjn zajqn ecfqjn fjz{f e{mojdjn ebajn ahyjln oaf{n dbyjn dbyj ojqf{ fjof{f bsfqn:
Dfqowa zn zojn o{hmm
Rzjzayf af{p dsf{ bimf{ bsfmn. lof zxye maqijcqfr ajz rflf sn wdfx fbjj{fr {mojdjf, zaoy men am {ejf lsbdjn eozozjn a{ eyb sm oq{ mxbm uyr, faoyf en, auzy ufsm sfze omale lm ejfn fifyh fmsyb ajqf oxbm uyr. fjwaf mojqf{ en f{mojdjen, fqxyajn wdfxjn fbjj{frjn sd ejfn:
Njb
Defj o{mojdjf zm aeyp afeb zmfn fyfdt zmfn
Rujyzf babf{ dybj q{p, ljwd eje aeyp afeb zmfn, lzeje yfae zqj bqj adn o{xfiijn eje efmk mlm ahd oen zma ods{ hbyf fafoy mf, yae hbyk ajk efa o{hyi fole a{ swof sm zhia mk fefa aoy mj zaba amjk z{ohfm mf, fo{fk lk lzejf ufcsjn ge bge ejf oqzxjn ge a{ ge. fljwd eje oxyb a{ ebyjf{ m{fye, lzeje jfds badn zsby sbjye eje o{hby sof foyae mf uqjn wefbf{, feje af{f adn o{bjjz fafoy ajmf eje jfds wdjx ge oszjj eysjn loe eje o{yhx ooqj, fo{fk lk eje hfgy mofib. efa zeqbja osjd smjf (omalj b') bzmfn fbojzfy emk a{j fybjn ezjb osfp:
Njc
Dqcd zoa abd zoje
Roj zqozk zof moyhfx o{fk zyye fybqf{, oeye jabd zof, zeybqf{ oxby{ a{ bsmje. qcd mzfp ozjle. {ycfn ozlf, qcjdf:
Dfdma ofrjt
Roj zajqf ofrjt sm mjofdf:
Djrjt
Rjrft oujf oe zlby mod fjzlh {mofdf. fjz zcfyrjp jart, lmfoy jart am sojf fjof{ bma s{f:
Dfdma jmjt
Rxze odma ofrjt, emlk xima hjjb, lmfoy yafj efa zjeycfef, lof zaoyf [urhjn o"i b] sn eayv of{y mxysf ldc, focbf:
Dfdjz{oz b{ca
Reoz{oz bl{ye zm {fye ladn eoz{oz blmjf, hmt fsby op esfmn. {ca bmzfp jzosam l{y. fjz ouyzjn, {c"a y"{ "{mojd" "cbya" "ahyjqa". zarfy madn mez{oz b{mojdjn zajqp {mojdjf. faqj zos{j, fdjz{oz b{ca, eoz{oz bzn eoufyz, hmt fabd, zajp mf hmx msfmn eba:
Njd
Dan ajp aqj mj
Ran ajp aqj gfle mswoj oj jgle bzbjmj:
Dflzaqj mswoj
Rfaujmf glj{j mswoj, oe efa eglf{ ege fboe qhzb efa lqcd oe zaqj hjjb mszf{:
Dfan ma slzjf
Rbsfmn ege:
Dajo{j
Rlj ahy eof{ aj auzy mglf{ sfd. ujyfz ahy, an ma slzjf bjoj ebhyf{, ajo{j, zoa bjoj egxqe ma jsme mjdj:
Nif
Dsze {fy{k xbs
Rzjeje sjxy srxk bjfn fbmjme b{fye, flz{eje jcs op emofd {sze omale. fma zjeje sjxy srxk bomale flz{uqe op eomale {srfx b{fye. fowa{j l{fb, sze {fy{k xbs, zma {hojy mswok f{xm mahyjn, af {hojy mahyjn f{xm mswok, ama {ea {fy{k xbs mk lof mahyjn, flp efa afoy bsgya [g' j'] lj sgya eljp mbbf mdyfz a{ {fy{ e' fmszf{ fmmod mbqj jzyam, lof zeljp mbf mszf{ lk eje omod mbqj jzyam:
Daofy osi fsze eybe
Rlof zowjqf babyen abjqf s"e, zaoy {hme (byazj{ j"d) faxhe u{ mhn, fbrft fjxh bp bxy yk fifb:
Dfefj oxbm a{ lm eadn
Rlza{e olqjr afyhjn mbj{k ma {{p men fuqjk lbfzf{ bxyxs, zlm eqf{p fuqjf lbfzf{ bxyxs aujmf q{p lm o{qf{ zbsfmn osmjp smjf lajmf ma q{p lmfn. zmz ageyf{ egejy zoaj, lqcd zmz osmf{ zegljy jyoje, hln cbfy fszjy. lqcd hln aoy sze {fy{k xbs, lqcd szjy aoy aofy osi fsze eybe, lqcd cbfy aoy efj oxbm a{ lm eadn brby uqjn juf{, zjlbfz jwyf fjmhfn lqcd mbf eys, fzqjqf ajgef cbfy elfbz a{ jwyf:
Nig
Dsze mk yb
Rmsqjp efyae odby slzjf, an ba djp muqjk fqr{ux{ bf, sze mk yb,
Dfer{mx op erux
Rfma {urfx smjf a{e mbdk. lj ea dyba lj efj a{j iyu{a mcbje efj olqjt mlfmef ibhj do{a ohrja, aoy, lj ejlj dmoijjp zjba olzfya:
Dfam {ybe mszy afodf{
Rzeouyjz oszyf{ oafod ajqf qjwfm op exmxme. an ufh{ ooe zyafj mj{p, oszyf{jf o{fxqjn fujyf{jf oxfmxmjn. fan esdjt sm zeje yafj mj{p, ujyf{jf o{fxqjn foszyf{jf oxfmxmjn:
Njg
Dfma owa{j mcft ifb ama z{jxe
Roj zzfos hyu{f fzf{x:
Dfma eodyz efa esjxy ama eosze
Rf{ds mk zez{jxe ifbe, zaujmf eodyz fedyz fedjbfy b{fye zajp mk ode ifbe ejoqe, ajp sjxy xjbfm ezly ama bzbjm eosze, fedfyz fajqf oxjjn, qfh mf an eje zf{x fma eje dfyz:
Dflm eoybe dbyjn obja hia
Rzlp owjqf bhfe zeyb{e dbyjn, faoye, aoy amejn ma {almf ooqf fma {csf bf, fefrjue qcjse zma qarye be, fdhue qhz sd zqcse bf, faoy me, lzn zajp oj{e bqcjse lk ajp oj{e baljme, fo{fk lk ba{ mjdj hia zalme op euyj. efa zzmoe afoy (ozmj m') am {frt sm dbyjf up jfljh bk fqlgb{:
Njh
Desfmn sfod
Rjzfbp zm bqj adn o{xjjn. ajp ge lof esfmn sfod dmsjm:
Dsm edjp
Rmglf{ a{ eglaj fmhjjb a{ ehjjb:
Dfsm eao{
Rzma jzxyf ajz bsoj{f:
Dfsm ezmfn
Rbjp eomljf{, fbjp adn mhbjyf: